Đo chu vi Trái Đất như Ơ-ra-tô-xten – bóng gậy và tia nắng song song

Trong chủ đề Trái Đất – hành tinh của hệ Mặt Trời (Lịch sử và Địa lí 6), học sinh tìm hiểu hình dạng và kích thước Trái Đất. Mô phỏng dựng lại phép đo nổi tiếng của Ơ-ra-tô-xten: tia nắng giữa trưa gần như song song, nên hiệu hai góc giữa gậy thẳng đứng và tia nắng ở hai nơi cùng kinh tuyến bằng góc ở tâm Trái Đất; biết khoảng cách giữa hai nơi là tính được chu vi. Ở mỗi ô nhỏ, học sinh kéo tay đo màu đỏ (hoặc bấm − và + để chỉnh 0,1°) cho trùng tia nắng, đọc góc, rồi xem phép tính C = (360° : hiệu hai góc) × khoảng cách và so với chu vi đo ngày nay. Chế độ Tự chọn hai địa điểm cho đổi hai vĩ độ và vĩ độ Mặt Trời lên thiên đỉnh; thanh Sai số khoảng cách và Gậy B nghiêng cho thấy mỗi sai sót nhỏ ảnh hưởng tới kết quả thế nào. Nút Hiện góc đúng giúp giáo viên kiểm tra phép đo. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao phép đo này chỉ đúng khi coi tia nắng tới Trái Đất là song song? – Nếu hai địa điểm cách nhau xa hơn, phép đo sẽ chính xác hơn hay kém đi? Vì sao? – Nếu Trái Đất phẳng, bóng hai cây gậy ở hai nơi sẽ ra sao?