Đường đồng mức và lát cắt địa hình – đọc bản đồ địa hình 2D và 3D

Đọc lược đồ địa hình tỉ lệ lớn và lát cắt địa hình là kĩ năng của chủ đề Cấu tạo của Trái Đất, vỏ Trái Đất (Lịch sử và Địa lí 6), dùng lại ở Địa lí 10 và trong các hoạt động ngoài thực địa. Mô phỏng tạo một vùng đất rộng 4 km × 2,5 km có đồi, yên ngựa, thung lũng sông, sống núi và vách dốc, rồi vẽ thành bản đồ đường đồng mức với khoảng cao đều chọn được, đường cái có ghi số và điểm độ cao. Chế độ 3D dựng khối địa hình của chính vùng đó; mỗi đường đồng mức là một lát cắt nằm ngang qua mặt đất. Học sinh kéo một đường trên bản đồ để có lát cắt A–B: hình cắt cho biết độ cao từng điểm, độ dốc trung bình và độ phóng đại theo chiều đứng. Di con trỏ trên bản đồ để đọc độ cao, độ dốc (phần trăm và độ) và dạng địa hình tại chỗ đó. Kéo thanh mực nước để thấy đường bờ trùng với một đường đồng mức. Bật vùng nhìn thấy: người đứng ở A nhìn thấy phần nào của bản đồ, phía nào bị đồi che; trên lát cắt, đoạn xanh là nhìn thấy, đoạn đỏ là bị khuất. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao chỗ các đường đồng mức sít vào nhau lại là sườn dốc? – Đường đồng mức ở thung lũng và ở sống núi uốn cong khác nhau thế nào? – Vì sao đứng trên đỉnh đồi tròn có khi không thấy chân đồi, còn đứng ở mép sườn lại thấy?