Nhiễm điện do cọ xát – hút, đẩy và điện nghiệm

Thuộc chủ đề Điện của Khoa học tự nhiên 8 (Chương trình GDPT 2018), bài hiện tượng nhiễm điện do cọ xát. Mô hình giải thích sự nhiễm điện bằng sự dịch chuyển electron: khi hai vật cọ xát, electron chuyển từ vật đứng cao sang vật đứng thấp trong dãy nhiễm điện ma sát rút gọn (thuỷ tinh, tóc, len, lụa, cao su, polyethylene), nên hai vật nhiễm điện trái dấu với độ lớn bằng nhau. Mỗi dấu + hoặc − tượng trưng cho rất nhiều điện tích; lực điện được mô phỏng định tính. Chọn vật A và vật B rồi kéo A qua lại trên B (hoặc bấm Cọ xát) để thấy electron chuyển sang và số điện tích thay đổi. Chuyển sang thí nghiệm Vật treo hút – đẩy nhau: treo A cạnh B, cạnh một vật A' giống hệt hoặc cạnh quả cầu nhôm nhẹ trung hoà, kéo giá treo để đổi khoảng cách. Thí nghiệm Hút mẩu giấy vụn cho thấy sự hưởng ứng; Điện nghiệm lá vàng cho thử đưa lại gần, cho chạm và nối đất. Nút Nối đất vật A tạo tia lửa điện khi điện tích lớn, kèm ví dụ tia sét và xe chở xăng. Câu hỏi gợi ý: – Khi cọ thanh thuỷ tinh vào lụa, vì sao thuỷ tinh nhiễm điện dương còn lụa nhiễm điện âm? – Vì sao một vật trung hoà như mẩu giấy hay quả cầu nhôm vẫn bị vật nhiễm điện hút? – Làm thế nào để điện nghiệm nhiễm điện trái dấu với thanh nhựa mà không cho chúng chạm nhau?