Kinh độ, vĩ độ và đường tròn lớn – toạ độ địa lí và đường bay ngắn nhất trên quả địa cầu 3D

Nội dung thuộc chủ đề Sử dụng bản đồ trong Địa lí 10, phần sử dụng bản đồ trong đời sống, GPS và bản đồ số, đồng thời ôn lại hệ thống kinh vĩ tuyến và toạ độ địa lí của Lịch sử và Địa lí 6. Mô phỏng dựng quả địa cầu 3D có lưới kinh vĩ tuyến, Xích đạo, kinh tuyến gốc, hai chí tuyến, hai vòng cực, và một bản đồ Mercator đặt cạnh để so sánh. Học sinh chọn một tuyến bay có thật (Luân Đôn – Tô-ky-ô, Niu Y-oóc – Xin-ga-po, Xit-ni – Xan-ti-a-gô…) hoặc kéo hai điểm A, B tới bất kì đâu, đọc toạ độ theo độ, phút và hướng bắc, nam, đông, tây. Chương trình vẽ cung đường tròn lớn (đường ngắn nhất trên mặt cầu), tính khoảng cách bằng công thức haversine với từng bước số, hướng bay lúc cất cánh và vĩ độ cao nhất mà đường bay đi qua; đồng thời vẽ đường thẳng trên bản đồ Mercator (hướng la bàn không đổi) và cho biết nó dài hơn bao nhiêu. Bấm Bay để hai máy bay cùng tốc độ bay đua trên hai đường. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao đường bay Luân Đôn – Tô-ky-ô trên bản đồ Mercator lại cong vồng lên phía bắc? – Khi nào đường thẳng trên bản đồ Mercator trùng với đường ngắn nhất? – Hai điểm cùng vĩ độ thì đi dọc vĩ tuyến có phải là đường ngắn nhất không?