Kho mô phỏng mở

Dựng video trên dòng thời gian

Tin học Lớp 9

Ứng dụng tin học

Một dòng thời gian dựng phim với nhiều cảnh: học sinh bấm chọn cảnh, kéo mép phải để cắt ngắn, cắt đôi, xoá, đổi thứ tự và chèn hiệu ứng chuyển cảnh, rồi bấm Phát để đầu đọc chạy qua các cảnh. Tổng thời lượng, dung lượng tệp và thời gian kết xuất được tính lại theo công thức dung lượng bằng tốc độ bit nhân thời lượng chia 8, với tốc độ bit lấy theo độ phân giải thực tế của video H.264.

1 Chi tiết

Cơ sở dữ liệu quan hệ và truy vấn

Tin học Lớp 11

Giới thiệu các hệ cơ sở dữ liệu

Hai bảng HOC_SINH và LOP liên kết với nhau bằng khoá ngoài MaLop trỏ tới khoá chính MaLop của bảng LOP. Học sinh dựng truy vấn bằng các ô chọn: lấy bảng nào, có nối hai bảng không, điều kiện lọc là gì, sắp xếp theo cột nào, lấy bao nhiêu dòng. Chương trình sinh ra câu lệnh SQL tương ứng và chạy thật trên dữ liệu, nên đổi điều kiện là thấy bảng kết quả đổi theo; bấm một dòng để thấy dòng nào của bảng kia đã ghép vào.

1 Chi tiết

Tên miền, DNS, địa chỉ IP và mặt nạ mạng

Tin học Lớp 10

Mạng máy tính và Internet

Gõ một tên miền, máy chủ DNS tra bảng và trả về địa chỉ IP tương ứng. Sau đó chương trình lấy địa chỉ IP của máy em AND với mặt nạ mạng để tính địa chỉ mạng, làm tương tự với máy đích rồi so sánh: cùng địa chỉ mạng thì hai máy nói chuyện trực tiếp, khác thì gói tin phải đi qua bộ định tuyến qua nhiều chặng. Có thể xem toàn bộ phép AND ở dạng nhị phân và xem gói tin chạy trên sơ đồ.

1 Chi tiết

Ảnh vector và ảnh bitmap khi phóng to

Tin học Lớp 10

Ứng dụng tin học

Cùng một hình vẽ được dựng hai cách: ảnh vector lưu công thức của từng hình nên vẽ lại ở mọi độ phóng đều nét, ảnh bitmap lưu lưới điểm ảnh nên phóng to là thấy răng cưa từng ô vuông. Học sinh kéo thanh phóng, kéo chuột để di chuyển khung nhìn, đổi độ phân giải lưới và số hình. Dung lượng được tính ngay: bitmap bằng rộng nhân cao nhân độ sâu màu chia 8, còn vector chỉ phụ thuộc số hình chứ không phụ thuộc độ phóng.

1 Chi tiết

Dữ liệu lớn, hệ đề xuất và bong bóng thông tin

Tin học Lớp 12

Máy tính và xã hội tri thức

Nửa trên là dây chuyền dữ liệu lớn: thu thập bản ghi thô, làm sạch (bỏ bản trùng, bản thiếu trường, bản sai định dạng) rồi mới phân tích; học sinh kéo số bản ghi và mức lọc để thấy số bản ghi dùng được và độ tin cậy của kết quả đổi theo. Nửa dưới là hệ đề xuất chạy từng vòng: máy luôn gợi ý chủ đề em hay xem nhất, mức quan tâm tăng lên, độ đa dạng tính bằng entropy tụt dần và bong bóng thông tin hình thành; kéo mức khám phá lên thì bong bóng vỡ ra.

1 Chi tiết

Gói tin đi trên mạng – từ máy A đến máy B qua các bộ định tuyến

Tin học Lớp 6

Mạng máy tính và Internet

Thông điệp được chia thành các gói tin đánh số, mỗi gói tự tìm đường qua các bộ định tuyến (router) tới máy nhận; gói có thể đi theo đường khác nhau, có thể bị mất và được gửi lại. Học sinh bấm vào một router để làm nó hỏng, xem gói tin đổi đường; đổi tỉ lệ mất gói và theo dõi máy B ghép lại thông điệp đầy đủ.

1 Chi tiết

Hệ nhị phân – bit, byte và biểu diễn thông tin

Tin học Lớp 6

Máy tính và cộng đồng

Dãy bit 0/1 bấm được: mỗi bit ứng với một luỹ thừa của 2, tổng các bit bật là số thập phân. Chế độ Số: đổi qua lại nhị phân ↔ thập phân kèm bảng chia 2 lấy dư; chế độ Kí tự: gõ một kí tự thấy mã ASCII và dãy bit; chế độ Ảnh: bấm ô để vẽ ảnh đen trắng, mỗi hàng là một dãy bit. Học sinh thấy mọi thông tin trong máy tính đều là dãy bit.

1 Chi tiết

Lộ trình học và làm nghề công nghệ thông tin

Tin học Lớp 11

Hướng nghiệp với tin học

Mỗi nghề công nghệ thông tin được mô tả bằng danh sách kĩ năng, mỗi kĩ năng cần một số giờ luyện tập nhất định. Học sinh chọn nghề rồi kéo số năm theo đuổi, số giờ học mỗi tuần và bật chế độ làm dự án thật; tổng giờ tích luỹ bằng số năm nhân 52 tuần nhân số giờ mỗi tuần, cộng thêm phần thưởng khi có dự án. Số giờ đó được rót lần lượt vào từng kĩ năng, thanh tiến trình đầy dần và bậc nghề trên trục thời gian dịch chuyển từ mới bắt đầu tới senior.

1 Chi tiết

Hành vi trên mạng và mức xử lí theo pháp luật

Tin học Lớp 12

Đạo đức, pháp luật và văn hóa trong môi trường số

Mỗi tình huống có vài hành vi để chọn; mỗi hành vi có mức độ vi phạm riêng và chương trình cộng thêm điểm theo số người tiếp cận (tính theo lôgarit), theo việc có tái phạm hay không, rồi đối chiếu với tuổi để đưa ra mức xử lí trên thang bốn bậc: nhắc nhở, buộc gỡ bỏ và xin lỗi, xử phạt vi phạm hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự. Kim chỉ trên thang dịch chuyển ngay khi kéo các thanh trượt, kèm tên văn bản pháp luật điều chỉnh hành vi đó.

1 Chi tiết

Lưu ở máy, ở máy chủ hay trên đám mây

Tin học Lớp 11

Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin

Cùng một tệp được đặt ở ba nơi: ổ đĩa của máy cá nhân, máy chủ trong trường hoặc dịch vụ lưu trữ đám mây. Học sinh bấm vào từng thiết bị để sửa tệp (số phiên bản tăng), bấm Đồng bộ để xem dữ liệu chạy trên đường truyền với thời gian tính bằng dung lượng nhân 8 chia tốc độ mạng, rồi chọn tình huống mất mạng, hỏng ổ cứng hoặc sửa tệp ở hai nơi để xem nơi lưu nào chịu được sự cố và nơi nào mất dữ liệu.

1 Chi tiết

Mật khẩu an toàn và tin nhắn lừa đảo

Tin học Lớp 6

Đạo đức, pháp luật và văn hóa trong môi trường số

Gõ một mật khẩu, chương trình đếm tập kí tự được dùng (chữ thường, chữ hoa, chữ số, kí tự đặc biệt) rồi tính số tổ hợp phải thử bằng R mũ L và chia cho tốc độ dò để ra thời gian bẻ khoá. Học sinh thấy ngay vì sao thêm một kí tự hoặc thêm một loại kí tự lại làm thời gian dò tăng vọt. Chế độ thứ hai cho bấm vào các dấu hiệu đáng ngờ trong tin nhắn lừa đảo để nhận diện lừa đảo trực tuyến.

1 Chi tiết

Mô hình khách – chủ: yêu cầu HTTP, bộ nhớ đệm và hàng đợi

Tin học Lớp 12

Mạng máy tính và Internet

Nhiều máy khách liên tục gửi yêu cầu HTTP tới một máy chủ. Yêu cầu nào trúng bộ nhớ đệm thì được trả lời ngay, còn lại phải xếp hàng chờ máy chủ xử lí lần lượt với thời gian phụ thuộc kích thước trang và băng thông. Học sinh tăng số người dùng để thấy hàng đợi dài ra và thời gian phản hồi tăng vọt khi vượt khả năng phục vụ, rồi tăng tỉ lệ đệm hoặc băng thông để hệ thống trở lại bình thường.

1 Chi tiết

Nén dữ liệu và sao lưu nhiều bản

Tin học Lớp 12

Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin

Một tệp được nén theo ba cách: giữ nguyên, nén không mất dữ liệu (ZIP, PNG, FLAC) và nén có mất dữ liệu (JPEG, MP3, H.264); tỉ lệ nén lấy theo số liệu thực của từng loại dữ liệu nên dung lượng và mức hao chất lượng đổi ngay khi chọn. Phần sao lưu cho tạo từ một đến bốn bản trên ổ SSD, ổ cứng hoặc đám mây; bấm Gây hỏng ổ để một bản chết, rồi bấm Phục hồi xem thanh tiến trình chạy với thời gian bằng dung lượng chia tốc độ đọc, kèm xác suất mất sạch dữ liệu tính bằng tỉ lệ hỏng mũ số bản sao.

1 Chi tiết

Ghép năng lực với nhóm nghề tin học

Tin học Lớp 8

Hướng nghiệp với tin học

Học sinh tự chấm năm năng lực của mình bằng thanh trượt: tư duy lôgic, làm việc với số liệu, giao tiếp và làm việc nhóm, sáng tạo thẩm mĩ, kiên trì xử lí sự cố. Mỗi nhóm nghề tin học có một bộ trọng số riêng, chương trình tính điểm phù hợp bằng tổng trọng số nhân mức năng lực rồi chia cho điểm tối đa, xếp hạng các nghề trên biểu đồ cột. Bấm vào một nghề để xem công việc hằng ngày, kĩ năng cần rèn và môn học liên quan.

1 Chi tiết

Nhận diện tin giả và tốc độ lan truyền

Tin học Lớp 9

Đạo đức, pháp luật và văn hóa trong môi trường số

Một bản tin hiện trên màn hình như trên mạng xã hội. Học sinh bấm lần lượt các bước kiểm chứng (nguồn đăng, ngày đăng, tác giả, ảnh minh hoạ, số liệu – trích dẫn, đối chiếu nguồn khác); mỗi bước cho biết phát hiện được gì và cộng hoặc trừ điểm tin cậy, cuối cùng ra kết luận tin thật hay tin giả. Bên cạnh là mô phỏng lan truyền: bấm Chia sẻ để thấy một tin sai lan tới bao nhiêu người chỉ sau vài lượt chia sẻ.

1 Chi tiết

Phần cứng, phần mềm và đường đi của dữ liệu

Tin học Lớp 7

Máy tính và cộng đồng

Sơ đồ khối một máy tính gồm thiết bị vào, CPU (bộ điều khiển và bộ số học – lôgic), bộ nhớ trong RAM, bộ nhớ ngoài và thiết bị ra. Bấm vào từng khối để xem chức năng và ví dụ thiết bị. Chọn một việc quen thuộc (mở tệp, tính toán, lưu tệp, in) rồi bấm Chạy để xem dữ liệu chạy từng bước qua các khối, kèm câu mô tả bước đang diễn ra.

1 Chi tiết

Phân loại k láng giềng gần nhất (k-NN) – ý tưởng học máy

Tin học Lớp 12

Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

Dữ liệu huấn luyện gồm hai lớp điểm trên mặt phẳng hai đặc trưng. Học sinh kéo điểm mới (ngôi sao) đến vị trí bất kì: máy tính tìm k điểm gần nhất, đếm phiếu của từng lớp và gán nhãn cho điểm mới; vùng màu nền cho thấy ranh giới quyết định của mô hình. Thêm điểm huấn luyện bằng cách bấm, đổi k để thấy mô hình nhạy hay mượt hơn.

1 Chi tiết

Sắp xếp trực quan – nổi bọt, chọn, chèn từng bước

Tin học Lớp 8

Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

Dãy số vẽ thành các cột; chọn thuật toán sắp xếp nổi bọt, sắp xếp chọn hoặc sắp xếp chèn rồi bấm Từng bước hoặc Chạy. Mỗi bước tô màu cặp đang so sánh, cặp đổi chỗ và phần đã sắp xếp, đồng thời đếm số lần so sánh và số lần đổi chỗ; dòng mã giả tương ứng được tô sáng. Học sinh có thể kéo cột để đổi giá trị trước khi chạy và so sánh chi phí giữa các thuật toán.

1 Chi tiết

Sơ đồ tư duy: xây, sửa và đổi cách hiển thị

Tin học Lớp 7

Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin

Một sơ đồ tư duy vẽ trên canvas: chủ đề chính ở giữa, các nhánh cấp 1 toả đều quanh tâm, nhánh cấp 2 bám vào nhánh cha. Học sinh bấm chọn một nhánh rồi thêm nhánh con, xoá nhánh hoặc kéo nhánh sang vị trí khác; số nút, số nhánh cấp 1 và chiều sâu được tính lại ngay. Nút đổi hiển thị cho thấy cùng một cấu trúc phân cấp có thể xem ở dạng sơ đồ hoặc dạng danh sách thụt đầu dòng.

1 Chi tiết

Soạn thảo và định dạng văn bản

Tin học Lớp 6

Ứng dụng tin học

Một văn bản mẫu hiện sẵn: học sinh bấm chọn từng đoạn rồi bấm các nút định dạng (đậm, nghiêng, gạch chân, cỡ chữ, căn trái – giữa – phải – đều, danh sách dấu đầu dòng, danh sách đánh số, thụt lề) và thấy đoạn đổi ngay, kèm câu giải thích nút đó làm gì. Phần dưới cho gõ thử một câu để máy kiểm tra quy tắc gõ dấu câu (không có dấu cách trước dấu phẩy, có đúng một dấu cách sau) và tự sửa.

1 Chi tiết

Bốn thế hệ máy tính và định luật Moore

Tin học Lớp 8

Máy tính và cộng đồng

Bốn thế hệ máy tính được đặt trên cùng một trục thời gian 1945–2025 với máy tiêu biểu của từng thế hệ: ENIAC, IBM 1401, IBM System/360 và máy tính cá nhân hiện nay. Học sinh chọn chỉ tiêu so sánh (tốc độ tính toán, số linh kiện chuyển mạch, khối lượng, công suất) và biểu đồ vẽ lại theo thang lôgarit vì các giá trị chênh nhau hàng tỉ lần. Kéo thanh năm và chu kì gấp đôi để xem định luật Moore dự đoán số transistor trên một vi mạch, rồi so với các vi xử lí có thật từ Intel 4004 đến Apple M1.

1 Chi tiết

Cung cầu nhân lực công nghệ thông tin theo năm

Tin học Lớp 12

Hướng nghiệp với tin học

Năm nhóm nghề công nghệ thông tin được mô hình hoá bằng hai đường: nhu cầu tuyển mới mỗi năm tăng theo cấp số nhân với tốc độ riêng của nhóm, còn nguồn cung là số người tốt nghiệp nhân với tỉ lệ đáp ứng được yêu cầu doanh nghiệp ngay. Kéo thanh năm, tốc độ tăng nhu cầu và tỉ lệ đáp ứng để thấy khoảng thiếu hụt rộng ra hay hẹp lại, và mức lương tham khảo thay đổi theo áp lực thiếu người. Bấm vào một nhóm nghề để xem kĩ năng tuyển dụng đòi hỏi.

1 Chi tiết

Độ phức tạp thuật toán – O(log n), O(n), O(n log n), O(n²) và cuộc đua sắp xếp

Tin học Lớp 10

Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

Đồ thị số bước theo kích thước dữ liệu n của các hàm log₂n, n, n·log₂n, n² kèm số phép so sánh đo thực tế của sắp xếp nổi bọt và sắp xếp nhanh. Học sinh kéo con trỏ n trên đồ thị để đọc giá trị, rồi bấm Chạy đua để xem hai thuật toán sắp xếp cùng một dãy với cùng tốc độ bước: sắp xếp nhanh (n log n) về đích trước nổi bọt (n²) và khoảng cách càng lớn khi n tăng.

1 Chi tiết

Máy tìm kiếm xếp hạng kết quả thế nào

Tin học Lớp 9

Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin

Một kho nhỏ gồm mười hai trang web có tiêu đề, địa chỉ, ngày đăng và độ tin cậy khác nhau. Học sinh gõ truy vấn vào ô tìm kiếm và thấy máy tìm kiếm chấm điểm từng trang: từ khoá xuất hiện ở tiêu đề tính điểm cao hơn ở nội dung, rồi nhân với độ tin cậy của trang. Có thể dùng các toán tử “cụm từ chính xác”, dấu trừ để loại từ và site: để giới hạn trang, và đổi tiêu chí xếp hạng để so sánh thứ tự kết quả.

1 Chi tiết