Sulfuric acid đặc – pha loãng an toàn, tính háo nước và tính oxi hoá

Phục vụ bài Sulfuric acid và muối sulfate (chủ đề Nitrogen - sulfur, Hoá học 11, Chương trình GDPT 2018): quy tắc an toàn khi pha loãng acid đặc, tính háo nước và tính oxi hoá mạnh của H₂SO₄ đặc. Ở thẻ Pha loãng, chọn thể tích acid 98% (D = 1,84 g/mL) và thể tích nước rồi chọn cách rót. Rót acid từ từ theo đũa thuỷ tinh vào nước: acid nặng hơn chìm xuống, nhiệt toả ra được cả khối nước hấp thụ nên nhiệt độ tăng dần; nhiệt kế và đồ thị cho thấy nhiệt độ cuối tính từ enthalpy pha loãng (số liệu gần đúng). Rót nước vào acid: nước nhẹ hơn nổi trên bề mặt, nhiệt tập trung ở lớp mỏng nên nước sôi tức thì, acid bắn ra ngoài – mô phỏng dừng lại và cảnh báo. Ở thẻ Háo nước – oxi hoá, nhỏ H₂SO₄ đặc vào đường saccharose để thấy màu chuyển vàng, nâu rồi đen và cột than xốp dâng lên; đun đồng với H₂SO₄ đặc để thấy khí SO₂ làm quỳ ẩm hoá đỏ và dung dịch chuyển xanh, so sánh với H₂SO₄ loãng. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao phải rót acid vào nước mà không làm ngược lại? – Trong thí nghiệm với đường, H₂SO₄ đặc thể hiện những tính chất nào? – Vì sao đồng không tan trong H₂SO₄ loãng nhưng tan trong H₂SO₄ đặc, nóng?